Đăng ngày ·Đăng Dương
Ngại xuất hiện trên mạng gần như luôn bị gọi sai tên. Mình từng nghĩ mình sợ không ai xem, hoá ra thứ làm mình chùn tay là mấy chục người quen sẽ xem rồi cười. Hai nỗi sợ đó cần hai cách xử khác hẳn nhau, và chỉ một trong hai là có thật.
Ngại xuất hiện trên mạng thật ra là đang sợ điều gì?
Hồi chưa quay video nào, mình nói với chính mình một câu nghe rất hợp lý: làm ra mà không ai xem thì ngại lắm. Mãi về sau mình mới thấy câu đó sai. Không ai xem thì có gì mà ngại — không ai xem nghĩa là không ai biết, và không ai biết thì không có ai để mà ngượng. Thứ thật sự giữ tay mình lại là hình dung một người quen bấm vào, xem hết, rồi cười.
Hai nỗi sợ này khác nhau ở chỗ rất căn bản. Sợ vắng người xem là sợ một kết quả. Sợ người quen xem là sợ một khán giả cụ thể, có tên, bạn nhớ mặt từng người. Cái thứ nhất vô lý, vì vắng người xem là trạng thái mặc định của mọi kênh mới và nó không gây hại gì. Cái thứ hai có thật, nhưng nó đếm được — mà cái gì đếm được thì bớt đáng sợ đi rất nhiều.
Có một phép thử gọn, làm trong đầu mất chừng mười giây. Giả sử video của bạn chỉ được phát cho 1.000 người lạ ở một tỉnh khác, và không một ai trong danh bạ của bạn nhìn thấy nó. Bạn còn ngại nữa không? Gần như tất cả những người mình hỏi câu này đều trả lời là không. Vậy thì thứ đang chặn bạn không phải là “lên mạng”. Nó là vài chục cái tên bạn biết mặt.
Việc bạn làm được trong tuần này: mở danh bạ và danh sách bạn bè, đếm xem bao nhiêu người quen thật sự có khả năng thấy video của bạn — đếm người quen, không đếm số người theo dõi. Viết con số đó ra giấy. Rồi từ con số đó, gạch ra tối đa 10 cái tên mà ý kiến của họ thật sự đổi được điều gì đó trong cuộc sống của bạn. Cuối buổi bạn có 2 con số. Nỗi sợ của bạn vừa có kích thước, và nó thường bằng con số thứ hai chứ không phải con số thứ nhất.
Vì sao số người quen nhìn thấy bạn không tăng thêm?
Đây là chỗ một phép tính có ích hơn mười câu động viên.
Khán giả của một kênh mới gồm hai nhóm, và chỉ một nhóm lớn lên theo thời gian. Nhóm người quen là một tập đóng: bạn học cũ, đồng nghiệp, họ hàng, hàng xóm, khách cũ. Danh sách đó gần như cố định và nó không nở ra thêm chỉ vì bạn đăng thêm video. Nhóm người lạ thì ngược lại — mỗi video đăng thêm lại kéo về một ít người chưa từng biết bạn.
Hệ quả của việc đó rất dễ chịu: cái giá phải trả bằng sự ngượng là một khoản trả một lần, dồn hết vào mấy video đầu tiên. Sau đó nhóm người quen đã biết bạn làm việc này rồi, chuyện không còn mới nên cũng chẳng còn gì để bàn. Trong khi phần được thì cộng dồn mãi. Tuần đầu gần như toàn bộ người xem của bạn là người quen; vài tháng sau tỷ lệ ấy tụt xuống rất thấp, không phải vì người quen bớt đi mà vì mẫu số đã lớn lên. Đây là điều mình quan sát trên kênh của học viên và của chính mình, không phải số liệu chung của thị trường.
| Đặc điểm | Nhóm người quen | Nhóm người lạ |
|---|---|---|
| Quy mô | Đếm được ngay hôm nay, thường vài chục tới vài trăm người. | Chưa đếm được, vì phần lớn họ chưa bấm vào. |
| Có lớn lên không | Gần như không. Đăng thêm video không làm bạn có thêm họ hàng. | Có, tăng theo số video đã đăng và theo thời gian video nằm lại. |
| Biết bạn từ trước | Có, và họ biết bạn từ trước cả khi bạn bước vào nghề này. | Không. Họ gặp bạn lần đầu trong chính video đó, không mang theo ký ức nào. |
| Phản ứng hay gặp | Bàn tán ở mấy video đầu rồi thôi. Phần lớn im lặng và xem tiếp. | Nhìn sản phẩm trước, nhìn người bán sau. Hợp nhu cầu thì nhắn tin. |
| Việc cần làm với nhóm này | Đếm ra một con số rồi thôi. Đừng nhắn tin giải thích trước với ai cả. | Đây mới là nhóm bạn viết nội dung cho. Mọi câu trong video nên nhắm vào họ. |
Việc bạn làm được trong tuần này: đăng 3 video trong 7 ngày. Với mỗi video, ghi lại đúng một con số — số bình luận và tin nhắn đến từ người có trong danh bạ của bạn. Cuối tuần bạn cầm 3 con số xếp theo thứ tự thời gian. Bạn không cần tin lời mình nói ở trên; bạn có dữ liệu của chính mình để tự xem đường đó đi lên hay đi xuống.
Người ta thật sự chê gì khi bạn mới lên hình?
Trả lời thẳng: phần lớn họ chê ngoại hình và giọng nói, gần như không ai chê phần nghề.
Bằng chứng nằm ngay trong buổi phát trực tiếp mà bài này lấy làm nguồn. Đang nói về chuyện tìm khách trên mạng thì có người gõ vào khung bình luận rằng mình trông “mặt gian”, người khác hỏi sao trông xấu trai thế. Không một ai cãi lại điều đang được nói. Chi tiết đáng chú ý là chuyện đó xảy ra với một người đã đứng trước ống kính nhiều năm — nên đừng chờ tới lúc “đủ giỏi” thì mới hết bị nhận xét kiểu ấy. Nó không hết.
Lý do thì đơn giản đến mức hơi buồn cười: chê ngoại hình là loại nhận xét rẻ nhất. Nó không đòi người gõ phải biết gì về nghề của bạn, không tốn quá năm giây, và không sợ bị hỏi vặn lại. Muốn chê một luận điểm về nghề thì phải hiểu nghề đã. Từ đó suy ra hai điều đáng để bạn yên tâm: loại nhận xét đó không phải phán quyết về năng lực của bạn, và nó hầu như không đến từ nhóm người sắp đi mua nhà.
Việc bạn làm được trong tuần này: mở kênh của 3 môi giới cùng khu vực đang đăng video đều, đọc 20 bình luận gần nhất ở mỗi kênh, và đếm xem bao nhiêu bình luận nói về ngoại hình, bao nhiêu nói về sản phẩm. Bạn có 3 cặp số. Việc này mất chừng nửa tiếng và nó cho bạn nhìn trước thứ đang chờ mình, trên kênh người khác, trước khi nó xảy ra với kênh của mình.
Bị chê ngoại hình thì nên trả lời thế nào?
Cách xử nên rẻ tương đương với cách người ta chê. Trả lời công khai một lần, ngắn, nhẹ, không thanh minh, rồi nói tiếp phần đang dở. Đừng kéo chuyện đó vào tin nhắn riêng, vì ở đó bạn sẽ mất nửa tiếng cho một người không mua gì.
Còn một quan sát nữa từ chính buổi phát ấy, mình ghi lại như một nhận định cá nhân chứ không phải số liệu: thứ kéo về ác cảm nhiều nhất trên mạng không phải sự vụng về, mà là khoe. Người quay lại một buổi làm việc bình thường của mình gần như không chạm vào vùng đó. Nghĩa là cái tư thế khiến bạn ngại nhất — mộc, chưa trau chuốt, đúng như bạn ngoài đời — lại đang là tư thế an toàn nhất.
Việc bạn làm được trong tuần này: sau video đầu tiên, mở phần bình luận và chia mọi nhận xét vào đúng 2 cột — cột ngoại hình, giọng nói, cách ăn mặc; và cột nội dung nghề. Đếm mỗi cột. Chỉ trả lời cột thứ hai, mỗi ý đúng một lần. Bạn sẽ có 2 con số và số bình luận đã trả lời. Nếu cột thứ hai trống trơn thì đó là dấu hiệu bạn chưa nói đủ sâu về nghề, chứ không phải dấu hiệu bạn dở.
Sợ nói sai thì luật đang yêu cầu bạn làm những gì?
Trong ba nỗi sợ ở bài này, đây là nỗi sợ đúng. Và nó cũng là nỗi sợ duy nhất có câu trả lời bằng văn bản chứ không bằng lời động viên — điều đó lại là tin tốt, vì cái gì tra được thì làm theo được.
Từ ngày 01/01/2026, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo — Luật số 75/2025/QH15, Quốc hội thông qua ngày 16/6/2025 — có hiệu lực. Văn bản này đặt tên cho một nhân vật mà trước đó luật chưa gọi tên. Khoản 8 Điều 2 viết: “Người chuyển tải sản phẩm quảng cáo là người trực tiếp quảng cáo, khuyến nghị, xác nhận sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ trên mạng hoặc trực tiếp quảng cáo bằng hình thức mặc, treo, gắn, dán, vẽ, sử dụng có mục đích sinh lợi hoặc hình thức khác theo quy định của Chính phủ.” Toàn văn nằm ở bản Công báo số 967 và 968 ngày 24/7/2025 (PDF), mở ra đọc thẳng Điều 15a được.
Việc bạn làm được trong tuần này: mở bản Công báo ở trên và đọc đúng 3 chỗ — khoản 8 Điều 2, Điều 15a và Điều 19. Mất chừng mười lăm phút, và đọc bản gốc một lần đáng hơn đọc mười bài tóm tắt. Rồi mở lại 5 bài đăng gần nhất của bạn và đếm xem có bao nhiêu câu nói về sản phẩm mà bạn không cầm được giấy tờ để chứng minh. Một con số, và nó thường khác không.
Điều luật đó thành việc gì trước khi bạn bấm quay?
Điều 15a chia nghĩa vụ làm hai tầng, và chỗ này rất dễ đọc nhầm nên mình tách rõ. Khoản 2 áp cho mọi người chuyển tải sản phẩm quảng cáo. Khoản 3 chỉ áp thêm cho “người có ảnh hưởng” theo pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Ngoài ra Điều 23 khoản 2 điểm đ nói về mọi người dùng mạng xã hội khi thực hiện quảng cáo. Bạn thuộc tầng nào là việc phải đối chiếu với văn bản và hỏi người có chuyên môn, còn bảng dưới đây chỉ dịch từng ý sang việc làm trong một video bán nhà.
| Điều khoản | Áp cho ai | Thành việc gì trước khi bạn bấm quay |
|---|---|---|
| Điều 15a khoản 2 — tuân thủ pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng khi cung cấp thông tin về tính năng, chất lượng; nộp thuế khi phát sinh doanh thu từ dịch vụ quảng cáo | Mọi người chuyển tải sản phẩm quảng cáo | Những gì bạn nói về sản phẩm phải là thứ bạn cầm được giấy tờ trong tay. Có nhận tiền để giới thiệu hộ thì phần thuế là chuyện phải hỏi cho rõ, đừng bỏ qua. |
| Điều 15a khoản 2 — cung cấp tài liệu liên quan đến nội dung quảng cáo khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu | Mọi người chuyển tải sản phẩm quảng cáo | Giữ lại bộ hồ sơ của từng sản phẩm bạn đã quay, đặt tên theo đúng video. Đây là việc mất năm phút mỗi lần và cứu bạn về sau. |
| Điều 15a khoản 2 — chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu nội dung quảng cáo không bảo đảm yêu cầu tại Điều 19 | Mọi người chuyển tải sản phẩm quảng cáo | Điều 19 đòi nội dung trung thực, chính xác, rõ ràng và không gây hiểu nhầm. Câu nào bạn phải đoán thì bỏ hẳn câu đó ra khỏi kịch bản. |
| Điều 15a khoản 3 — kiểm tra tài liệu liên quan; chưa sử dụng hoặc chưa hiểu rõ thì không được giới thiệu | Thêm cho “người có ảnh hưởng” | Chưa đặt chân tới lô đất, chưa đọc hồ sơ thì chưa quay. Đây là ranh giới rõ nhất trong cả điều luật. |
| Điều 15a khoản 3 — thông báo về việc quảng cáo ngay trước và trong khi thực hiện | Thêm cho “người có ảnh hưởng” | Một câu ở đầu video, và giữ dấu hiệu đó trong suốt video chứ không chỉ nói một lần rồi thôi. |
| Điều 23 khoản 2 điểm đ — phải có dấu hiệu phân biệt nội dung quảng cáo hoặc được tài trợ với nội dung khác do mình cung cấp | Người sử dụng dịch vụ mạng xã hội khi thực hiện quảng cáo | Tách rõ video bán hàng với video chia sẻ kiến thức, bằng chữ trên hình hoặc bằng nhãn có sẵn của nền tảng. |
Có một chi tiết mình muốn nói rõ vì rất nhiều bài trên mạng viết sai: luật dùng chữ “chịu trách nhiệm trước pháp luật”, không dùng chữ “liên đới”. Mình đã đọc toàn văn bản Công báo và cụm “liên đới” không xuất hiện lần nào. Nghị định hướng dẫn là Nghị định 342/2025/NĐ-CP ban hành ngày 26/12/2025, hiệu lực từ 15/02/2026 — lệch một tháng rưỡi so với luật, nên đừng ghi chung một mốc. Bản ký của nghị định này là bản quét nên mình không trích điều khoản của nó trong bài.
Phần chọn giọng khi làm nội dung chạm tới pháp lý — dẫn được nguồn, chỗ nào không chắc thì nói thẳng là chưa tra được — mình đã viết riêng khá kỹ ở bài làm nội dung pháp lý bất động sản, ở đây không nói lại. Bài này chỉ bàn tới tư cách của bạn từ lúc bật máy, chứ không bàn tới chủ đề bạn chọn.
Việc bạn làm được trong tuần này: viết sẵn 1 câu công bố ngắn, chừng mười lăm chữ, dán vào ghi chú điện thoại; đọc câu đó ở đầu mọi video có nhắc tên sản phẩm trong tuần. Cuối tuần đếm 2 con số: số video đã đăng, và số video có câu đó. Hai con số phải bằng nhau. Đây là loại việc không cần dũng cảm, chỉ cần nhớ — và nó lấy đi gần hết phần “lỡ nói sai thì sao”.
Một phút ngượng đổi lấy bao nhiêu phút được nghe?
Bạn đang đo hai vế của cùng một quyết định bằng hai đơn vị khác nhau, nên phép so lúc nào cũng nghiêng về phía “thôi để mai”. Vế chi phí bạn đo bằng cảm giác, mà cảm giác thì không có đáy cũng không có trần. Vế lợi ích thì bạn không đo bằng gì cả.
Cách gỡ là đưa cả hai về cùng một đơn vị: phút. Một video 60 giây có 300 người xem hết là 300 phút người khác đã dành cho bạn. Phía bạn bỏ ra một phút hình, cộng thêm quãng ngượng. Mà quãng ngượng ấy bấm giờ được: nó bắt đầu lúc bạn giơ máy lên và kết thúc vài phút sau khi bấm đăng. Nó là một con số, không phải một vùng sương mù.
Nói cho rõ để không ai hiểu nhầm: đây chỉ là phép đổi đơn vị, không phải lời hứa. Nó không nói video sẽ ra khách, và lượt xem cao mà không ra giao dịch là chuyện có thật — mình đã bàn ở bài bắt đầu làm video bất động sản bây giờ có muộn không. Ở đây chỉ đặt cạnh nhau hai đại lượng cùng đơn vị, để bạn thôi so một thứ đo được với một thứ không đo gì.
Còn một mẩu nữa đáng để bạn trông chờ: cái đồng hồ ngượng ngắn dần. Video đầu tiên có khi mất hai mươi phút mới dám bấm đăng. Tới video thứ mười thường chỉ còn vài phút. Thứ duy nhất rút ngắn nó là số lần đã làm, không phải số lần đã nghĩ. Chuyện đổi thói quen từ ngồi xem sang ngồi làm thì mình đã viết riêng ở bài thói quen lướt điện thoại của môi giới, nên phần đó bài này bỏ qua.
Việc bạn làm được trong tuần này: bấm giờ đúng 2 lần. Lần một từ lúc giơ máy tới lúc bấm đăng video đầu tiên. Lần hai làm đúng việc đó ở video thứ năm. Ghi hai con số. Rồi mở phần thống kê kênh lấy tổng thời gian xem của cả tuần. Đặt 3 con số ấy cạnh nhau và tự đánh giá, không cần hỏi ai.
Việc nhỏ nhất bạn làm được trong bảy ngày tới là gì?
Gom lại thì cả bài có 7 việc, mỗi việc trả về một con số, và cộng hết lại chưa tới một buổi làm việc:
- Đếm số người quen có thể thấy video, rồi rút xuống danh sách tối đa 10 tên thật sự có trọng lượng.
- Đăng 3 video trong 7 ngày và ghi số bình luận đến từ người quen ở từng video.
- Đọc 20 bình luận gần nhất trên kênh của 3 môi giới cùng khu vực, đếm theo hai loại chê.
- Chia bình luận của chính bạn thành 2 cột, chỉ trả lời cột nói về nghề.
- Đọc 3 điều khoản trong bản gốc, rồi soát 5 bài đăng gần nhất của bạn.
- Viết 1 câu công bố, dán vào ghi chú, dùng cho mọi video có nhắc sản phẩm.
- Bấm giờ quãng ngượng ở video đầu và video thứ năm, rồi so với tổng thời gian xem.
Nếu tuần này bạn chỉ đủ sức làm một việc, hãy làm việc đầu tiên. Nó rẻ nhất, mất chừng hai mươi phút, và nó là việc duy nhất biến một nỗi sợ không hình thù thành một con số bạn nhìn thẳng vào được. Phần lớn những người mình hỏi đều bất ngờ vì con số ấy nhỏ hơn họ tưởng rất nhiều.
Còn nếu chuyện đứng trước ống kính vẫn là chỗ nghẹn nhất, có một đường vòng hợp lệ: quay bằng camera sau, để sản phẩm làm nhân vật chính, cách làm đó mình đã kể ở bài làm video bất động sản không lộ mặt. Nhưng nhớ giùm mình rằng đó là cách đi vòng chứ không phải cách chữa. Còn bộ việc dài hơi để một kênh ra khách thì nằm ở bài môi giới bất động sản thành công trên internet — bài này cố ý không đụng tới, vì nó là chuyện của tuần thứ mười, không phải chuyện của tuần đầu.
Video đầu tiên dễ hơn khi có người cùng đăng trong tuần đó
Phần khó nhất không phải kỹ thuật quay, mà là tuần đầu tiên một mình với cảm giác ngượng. Đây là chỗ các môi giới đăng video cùng nhau, đọc chéo nội dung trước khi bấm đăng và báo lại con số của mình mỗi tuần.
Câu hỏi thường gặp
Ngại xuất hiện trên mạng thì nên bắt đầu từ đâu?
Bắt đầu bằng việc đếm, không phải bằng việc quay. Mở danh bạ, đếm số người quen thật sự có thể thấy video của bạn, rồi rút xuống tối đa 10 cái tên mà ý kiến của họ đổi được điều gì đó trong cuộc sống của bạn. Nỗi sợ của bạn thường bằng con số thứ hai, và con số đó nhỏ hơn bạn tưởng.
Vì sao đăng nhiều video thì bớt ngại đi?
Vì nhóm người quen là một tập đóng, nó không lớn lên khi bạn đăng thêm; còn nhóm người lạ thì tăng theo số video và theo thời gian. Cái giá phải trả bằng sự ngượng dồn hết vào mấy video đầu rồi hết, trong khi phần được thì cộng dồn mãi.
Bị chê ngoại hình trong bình luận thì trả lời thế nào?
Trả lời công khai một lần, ngắn, không thanh minh, rồi nói tiếp phần đang dở; đừng kéo vào tin nhắn riêng. Cách làm gọn hơn là chia bình luận thành hai cột — ngoại hình giọng nói, và nội dung nghề — rồi chỉ trả lời cột thứ hai, mỗi ý một lần.
Người xuất hiện giới thiệu sản phẩm trên mạng có nghĩa vụ pháp lý gì?
Luật số 75/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/01/2026 định nghĩa “người chuyển tải sản phẩm quảng cáo” tại khoản 8 Điều 2, và Điều 15a đặt ra nghĩa vụ. Khoản 2 áp cho mọi người chuyển tải: tuân thủ pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, nộp thuế khi phát sinh doanh thu, cung cấp tài liệu khi cơ quan nhà nước yêu cầu, và chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu nội dung không bảo đảm yêu cầu tại Điều 19.
Người có ảnh hưởng phải làm thêm những gì so với người thường?
Theo Điều 15a khoản 3, người có ảnh hưởng còn phải xác minh độ tin cậy của người quảng cáo, kiểm tra tài liệu liên quan đến sản phẩm, và nếu chưa sử dụng hoặc chưa hiểu rõ sản phẩm thì không được giới thiệu. Họ cũng phải thông báo về việc quảng cáo ngay trước và trong khi thực hiện, chứ không phải chỉ nói một câu ở đầu rồi thôi.
Video bán hàng và video chia sẻ kiến thức có phải tách riêng không?
Điều 23 khoản 2 điểm đ quy định người sử dụng dịch vụ mạng xã hội khi thực hiện quảng cáo phải có dấu hiệu phân biệt nội dung quảng cáo hoặc được tài trợ với nội dung khác do mình cung cấp. Cách làm gọn là ghi rõ bằng chữ trên hình hoặc dùng nhãn có sẵn của nền tảng, làm đều cho mọi video thuộc nhóm bán hàng.
Bài viết liên quan
- Bắt đầu làm video bất động sản bây giờ có muộn không
- Làm video bất động sản không lộ mặt vẫn ra khách
- Thói quen lướt điện thoại đang kéo lùi môi giới
- Làm nội dung pháp lý bất động sản và ranh giới không được bước qua
- Môi giới bất động sản thành công trên internet làm gì khác
Xem video đầy đủ
Buổi chia sẻ gốc là livestream ghi ngày 31/03/2023, dài 46 phút; bài này lược bỏ phần chào hỏi và tương tác với người xem, phần giới thiệu chương trình có thời hạn, và phần bàn về thời điểm mua bất động sản. Mọi con số về chi phí, thu nhập và mức hoa hồng nêu trong buổi phát đều thuộc bối cảnh năm 2023 và không kiểm chứng được hôm nay nên đã bỏ khỏi bài. Các nhận định về phản ứng của người xem là quan sát cá nhân của người chia sẻ, không phải số liệu thị trường và không phải điều mình cam kết cho bất kỳ ai. Phần dẫn văn bản pháp luật là để bạn tự tra bản gốc, không thay cho ý kiến của người có chuyên môn. Nội dung mang tính chia sẻ kinh nghiệm nghề nghiệp, không phải lời khuyên pháp lý hay lời khuyên đầu tư.